Opinion nga Elvira Zeneli

Elvira Zeneli

Fjala artistike si shprehje e thellë e qenies njerëzore

Fjala e shkruar përfaqëson një nga format më të larta të vetëdijes njerëzore dhe të shprehjes artistike. Ajo nuk lind si një veprim mekanik gjuhësor, por si nevojë ekzistenciale për të artikuluar përjetime, ndjenja dhe përvoja që shpesh mbeten të pashprehura në komunikimin e zakonshëm. Në letërsi, fjala shndërrohet në hapësirë reflektimi ku e bukura dhe e trishtuara bashkëjetojnë, duke pasqyruar kompleksitetin emocional dhe shpirtëror të njeriut.

Në çdo tekst letrar derdhet një fragment i qenies së autorit. Dhimbja, shpresa dhe ëndrra, edhe kur nuk artikulohen drejtpërdrejt, janë të pranishme si nëntekst dhe si energji emocionale. Kjo e bën veprën artistike një akt të sinqertë vetëzbërthimi, ku shkrimtari e shndërron përvojën personale në përvojë universale. Lexuesi, përmes procesit të interpretimit, ndalon në heshtje dhe e gjen veten në fjalët e tjetrit, duke kuptuar se arti i vërtetë funksionon si pasqyrë e brendshme e qenies njerëzore.

Fjala artistike ka aftësinë të kapërcejë kufijtë e kohës dhe të hapësirës. Ajo bëhet urë komunikimi mes shpirtrash që nuk janë takuar kurrë, duke krijuar një lidhje të heshtur, por të qëndrueshme. Në këtë kuptim, letërsia nuk është vetëm akt estetik, por edhe akt etik dhe human, sepse ndërton empati dhe ndjenjë përkatësie. Leximi i një poezie apo romani shndërrohet në përvojë dialogu, ku zëri i autorit dhe ndërgjegjja e lexuesit ndërthuren.

Arti i shpirtit nuk mund të kufizohet nga struktura formale apo nga norma të ngurta estetike. Ai zhvillohet lirshëm, duke gjetur forma të reja shprehjeje dhe duke sfiduar kufijtë tradicionalë të gjinisë letrare. Poezia, në veçanti, nuk është thjesht rimë apo organizim metrike; ajo është zë i brendshëm, kujtesë kolektive dhe proces i vazhdueshëm rilindjeje shpirtërore. Përmes saj, plagët e vjetra nuk fshihen, por rikonceptohen dhe marrin kuptim të ri.

Letërsia funksionon si një pasqyrë e sinqertë e realitetit njerëzor. Në të, individi gjen mundësinë të kuptojë veten, të pranojë dobësitë dhe të kapërcejë ndjesinë e vetmisë. Akti i shkrimit dhe i leximit krijon një hapësirë të përbashkët ku njeriu ndjehet i pranuar dhe i kuptuar. Në këtë mënyrë, fjala artistike shndërrohet në dëshmi të përjetshme të ekzistencës njerëzore.

Në thelb, fjala artistike përfaqëson përpjekjen e njeriut për t’i dhënë kuptim ekzistencës së tij. Ajo është akt vetëdijeje, rezistence ndaj harresës dhe dëshmi e nevojës për të lënë gjurmë në kohë. Përmes artit, njeriu sfidon përkohshmërinë, duke e shndërruar përjetimin individual në vlerë universale. Letërsia nuk i jep përgjigje përfundimtare pyetjeve të mëdha të jetës, por krijon hapësirë për reflektim, ku njeriu mëson të bashkëjetojë me pasigurinë dhe të gjejë kuptim në vetë kërkimin. Në këtë mënyrë, fjala mbetet jo vetëm mjet shprehjeje, por themel i vetëdijes njerëzore dhe i vazhdimësisë shpirtërore.