Nga Bruna Gosa për Suharekën kryeqendër kulture

Suhareka kthehet në kryeqendër të artit skenik

Nata e dytë e Festivalit të Teatrove me shfaqjen “Të rresh, a të mos rresh”

Suhareka po jeton këto ditë me ritmin e teatrit, nën udhëheqjen e aktorit Brahim Basha.

Nga 9 deri më 13 shtator 2026, Shtëpia e Kulturës “Ukë Bytyçi” ka hapur dyert për edicionin e VII-të të Festivalit të Teatrove, duke sjellë në skenën e saj trupa teatrore nga hapësira shqiptare dhe duke e kthyer qytetin në një pikëtakim të artit, mendimit dhe emocionit.

Pas hapjes me “Art” nga Teatri Kombëtar i Kosovës, nata e dytë, më 10 shtator, i takoi Teatrit Shqiptar të Shkupit me shfaqjen “Të rresh, a të mos rresh”, me regji të Shkumbin Istrefit.

Në pamje të parë, vetë titulli të çon menjëherë te një prej dilemave më të njohura të teatrit botëror: “Të rrosh a të mos rrosh”. Por shfaqja e mbrëmshme nuk është një përsëritje e asaj dileme. Ajo e zhvendos atë në një tjetër terren njerëzor, nga dilema e ekzistencës te dilema e së vërtetës.

Dhe pikërisht këtu qëndron një nga shtresat më interesante të saj.

Nëse pyetja hamletiane ngrihet përballë jetës dhe vdekjes, “Të rresh a të mos rresh” na vendos përballë një pyetjeje po aq njerëzore, a kemi guximin ta përballojmë të vërtetën, edhe kur ajo është e dhimbshme, apo zgjedhim një gënjeshtër që për momentin na duket më e lehtë?

Dy personazhet kryesore, dy policë, gjenden përballë detyrës për t’i komunikuar një çifti të moshuar një lajm të hidhur. Përpjekja për t’iu shmangur peshës së së vërtetës i fut ata në një zinxhir gënjeshtrash, duke e shndërruar një situatë të thjeshtë në një përplasje me moralin, përgjegjësinë dhe pasojat e zgjedhjeve.
Kështu, e qeshura që u krijua në skenë nuk ishte vetëm për të argëtuar.
Ajo të bën të mendosh.
Sepse ndonjëherë njeriu gënjen jo vetëm për të fshehur të vërtetën, por edhe për t’i ikur barrës që sjell ajo. Dhe pikërisht aty lind pyetja e vërtetë e shfaqjes. A është më e lehtë të jetosh me një të vërtetë të dhimbshme apo me një gënjeshtër të rehatshme?
Kjo e bën titullin e shfaqjes një lojë të zgjuar fjalësh, por edhe një lojë serioze me ndërgjegjen njerëzore.
“Të rrosh a të mos rrosh” pyet për ekzistencën.
“Të rresh a të mos rresh” pyet për mënyrën se si sillemi brenda asaj ekzistence.
Dhe ndoshta këtu të dyja dilemat takohen: njeriu nuk sprovohet vetëm nga fakti se jeton, por nga zgjedhjet që bën ndërsa jeton.
Në këtë përballje skenike, aktorët sollën një lojë të fuqishme, organike dhe të harmonizuar. Kimia e tyre skenike e mbajti publikun të përfshirë në ritmin e shfaqjes, ndërsa ekspresiviteti, dinamika dhe mprehtësia psikologjike i dhanë tekstit dimensionin e duhur njerëzor.
Publiku qeshi, por njëkohësisht u vu përballë vetes.
Dhe ky është ndoshta suksesi më i madh i një komedie, të të bëjë të qeshësh pa të lejuar të dalësh prej sallës pa menduar.
Duartrokitjet e gjata në fund të shfaqjes ishin dëshmia e një komunikimi të plotë mes skenës dhe publikut. Një komunikim që nuk u ndërtua vetëm mbi interpretimin, por mbi një temë që i përket secilit prej nesh: të vërtetës, gënjeshtrës, frikës nga përballja dhe përgjegjësisë që mbart çdo zgjedhje.

Festivali vazhdon sonte me Teatrin e Gostivarit dhe shfaqjen “Njeriu që pa vdekjen me sy”, më 12 shtator me Teatrin e Tetovës dhe “Dramë për të qesh”, ndërsa më 13 shtator, edicioni i sivjetshëm përmbyllet nga Teatri i qytetit “Bekim Fehmiu” i Prizrenit me “Pylli”.
Suhareka, ndërkaq, vazhdon të dëshmojë se arti nuk ka nevojë gjithmonë për metropole për të krijuar jehonë.
Mjafton një skenë, një tekst, aktorë që besojnë në të dhe një publik i gatshëm të dëgjojë.
Sepse teatri i mirë nuk të lë aty ku të gjen.

Të bën të qeshësh, të shqetëson, të vë në dyshim dhe, mbi të gjitha, të detyron të mendosh.

Dhe nëse “Të rrosh a të mos rrosh” mbetet një nga pyetjet e mëdha mbi ekzistencën, “Të rresh a të mos rresh” na kujton se edhe brenda jetës sonë të përditshme ekziston një betejë tjetër: ajo mes së vërtetës që duhet përballuar dhe gënjeshtrës që duket më e lehtë.

Ndoshta pikërisht aty fillon teatri i vërtetë,
aty ku qeshja mbaron, por pyetja vazhdon.

Bruna Gosa